Diwrnod Cofio Pobl Draws

Sioned Williams - llefarydd Plaid Cymru dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldebau

Mae Diwrnod Cofio Pobl Draws yn ddiwrnod blynyddol sy'n anrhydeddu cof y bobl drawsryweddol y collwyd eu bywydau mewn gweithredoedd o drais gwrth-drawsryweddol. Heddiw, rwy’n sefyll gyda fy ffrindiau traws yng Nghymru ac ar draws y byd sy’n cael eu cam-drin, eu hathrodi a’u herlid dim ond am y ‘drosedd’ ffals o fod yn nhw eu hunain.

Cliciwch yma am darddiad y llun

 

Rwy’n cefnogi hawliau menywod a hawliau traws; nid yn unig nad oes unrhyw wrthddywediad rhwng y ddwy frwydr hyn dros hawliau, ond mae’n amhosibl cefnogi un heb y llall yn llawn. Y gwir yw fod menywod traws yn profi rhywiaeth a misogyni, ac mae trawsffobia wedi'i wreiddio mewn rhywiaeth, misogyni a homoffobia. Nid oes rhyddid i fenywod heb ryddid i bob menyw - ac mae hyn 100% yn cynnwys menywod traws.

Mae menywod trawsryweddol yn fenywod, mae dynion trawsryweddol yn ddynion ac mae pobl anneuaidd yn ddilys.

Mae Plaid Cymru yn parhau i ymladd dros gydraddoldeb i bobl draws. Ar ôl sicrhau cyllid rheolaidd ar gyfer Clinig Hunaniaeth Rhyw Cymru, rydym yn galw am wella darpariaeth ac i sicrhau mynediad prydlon i'w wasanaethau a'i gefnogaeth.

Rydyn ni’n cefnogi diwygio’r Ddeddf Cydnabod Rhywedd i gyflwyno proses syml, ddad-feddygol, sy’n seiliedig ar hunanddatgan ac sy’n unol ag arfer gorau yn rhyngwladol. Rydym hefyd yn galw am ddatganoli’r grymoedd sydd eu hangen i gyflwyno’r newid hwn, ac yn amddiffyn hawliau pobl draws i barhau i ddefnyddio gwasanaethau a chyfleusterau yn unol a’u hunaniaeth rhywedd. Rydyn ni hefyd yn cefnogi ymdrechion i gydnabod ac i amddiffyn pobl anrhywiol ac anneuaidd yn llawn rhag gwahaniaethu yn ôl y gyfraith.

Llwyddodd Plaid Cymru i bwyso ar Lywodraeth Cymru i sicrhau bod cydberthnasau a phrofiadau’r gymuned LHDT+ – gan gynnwys y cymunedau traws, anneuaidd, ac anrhywiol – yn cael eu cynnwys yn elfen statudol Addysg Cydberthynas a Rhywioldeb y cwricwlwm newydd, ym mhob lleoliad ysgol, a bod hyfforddiant ar gael i athrawon.

Rydyn ni’n galw am hyrwyddo cynhwysiant LHDT+ drwy’r gymdeithas, gan gynnwys ym mhob gweithle. Galwn yn ogystal ar hyrwyddo cyfranogiad pobl LHDT+ mewn chwaraeon, fel rhan o ymdrechion ehangach tuag at ffyrdd iachach o fyw, ac yn gweithio gyda chlybiau a sefydliadau i fod yn draws-gynhwysol, ac i leihau ymddygiad homoffobaidd a rhywiaethol.

Mae trawsffobia yn hynod niweidiol ynddo'i hun, ac hyd yn oed yn fwy niweidiol wrth ystyried y ffyrdd y mae'n cyfuno gyda ac yn gwaethygu rhagfarnau ac anghydraddoldebau eraill, megis hiliaeth ac anghydraddoldebau dosbarth cymdeithasol. Er enghraifft, mae chwarter y bobl ifanc ddigartref yng Nghymru yn nodi eu bod yn LGBTQ+. Dyna pam mae angen agwedd groestoriadol ac economaidd-radical tuag at gyfiawnder cymdeithasol; un nad yw'n cilio rhag mynd i'r afael â thrawsffobia a rhagfarnau eraill, ac ar yr un pryd yn mynd i'r afael â'r strwythurau economaidd sy'n gwaethygu'r anghydraddoldebau hyn yn sylweddol. Hynny yw, ni fydd edrych ar welededd a chynrychiolaeth - er ei fod yn hynod bwysig – ynddo’i hun yn arwain at ryddid i gymunedau sy’n cael eu gorthrymu: mae hefyd angen newid strwythurol.  

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.

Ymgyrchoedd